Prawdy i mity

1. Mrożonki mają mniej witamin

Mit

Mrożonki często bywają zdrowsze od surowych warzyw, ponieważ są błyskawicznie zamrażane zaraz po zbiorach–dzięki temu nie tracą wielu witamin, które są wrażliwe na światło i powietrze.

2. Marchewki są dobre na wzrok

Prawda

Pod pewnymi warunkami. Marchewka jest dobrym – pośrednim – źródłem zdrowej dla oczu witaminy A ale głównie dla wegetarian – ponieważ naturalnie witamina ta występuje tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego: wątrobie, pełnotłustym mleku i żółtku. Dodatkowo należy pamiętać, że witamina A tylko w połączeniu z tłuszczem może zostać przyswojona przez organizm.

3. Im więcej witamin tym lepiej

Mit

Przedawkowanie witamin może przyczynić się do poważnych problemów zdrowotnych. Do witamin, których nie wolno przyjmować przez dłuższy czas w wysokich dawkach należą: beta-karoten, wit. B6 oraz witaminy A, D, E i K.

4. Gotowane warzywa tracą wszystkie składniki odżywcze

Mit

Nie należy jednak przesadzać z długością gotowania. Wszystkie warzywa, przegotowane czy też nie są dobrym źródłem błonnika. Najlepszym rozwiązaniem jest gotowanie na parze aż do uzyskania odpowiedniej miękkości żywności.

5. Warzywa można jeść bez ograniczeń

Prawda

Warzywa dzięki dużej zawartości błonnikadają uczucie sytości. Błonnik wzmaga przemianę materii i ułatwia trawienie.

6. Sery tuczą

Prawda

Tłuste sery są bardziej kaloryczne niż mięso, dlatego warto ograniczyć ich spożycie na korzyść chudego twarogu, którys pokojnie można jeść w większych ilościach.

7. Proszek do pieczenia i soda spożywcza nigdy się nie psują

Prawda i mit

O ile soda jest bardzo trwała, to już proszek do pieczenia może stać na półce najwyżej do jednego roku. Na czym polega różnica? Obydwie substancje sprawiają, że ciasto rośnie. Jednak w przeciwieństwie do sody, proszek do pieczenia zawiera kwas, który wchodzi w reakcję z wilgotnymi składnikami pieczonej masy, uwalniając dwutlenek węgla, który nadaje jej puszystości. Co za tym idzie, jeśli proszek do pieczenia wejdzie w kontakt z wilgocią, z czasem straci swoje właściwości. Aby zyskać pewność co do tego czy otwarty proszek wciąż nadaje się do użycia, należy wrzucić jego niewielką ilość do szklanki wody. Jeśli wytworzą się bąbelki znaczy to, że można go śmiało użyć. Jeśli nie, trzeba wybrać się do sklepu po nową porcję.

8. Długo parzona czarna herbata ma działanie pobudzające podobne do kawy

Mit

Kofeina w każdej herbacie jest najbardziej aktywna do mniej więcej trzeciej minuty parzenia, kiedy napar jest jeszcze w miarę delikatny. Po tym czasie zaczyna się ona wiązać z polifenolami i stopniowo przestaje oddziaływać pobudzająco. Dlatego wbrew pozorom długo parzona, bardzo czarna herbata nie jest wcale mocno pobudzająca. Warto również pamiętać, że kofeina zawarta w herbacie działa na organizm zupełnie inaczej, niż kofeina w kawie – filiżanka herbaty zawiera mniej kofeiny, niż filiżanka kawy. Dodatkowo kofeina w powiązaniu z polifenolami ma łagodne działanie, wchłania się tylko częściowo oraz nie odkłada się w organizmie i w krótkim czasie jest wydalana. Dlatego też w przypadku herbaty należałoby raczej mówić o działaniu orzeźwiającym, a nie pobudzającym.

9. Kiedy się odchudzam, muszę jeść specjalne rodzaje mięsa

Prawda

Układając swój dietetyczny jadłospis, należy wybierać przede wszystkim mięso młode i chude. Może być to drób, cielęcina lub wołowina. Wieprzowiny (z wyjątkiem chudych i kruchych części, np. schabu) oraz baraniny lepiej jest unikać – zawiera zbyt dużo tłuszczu i cholesterolu.

10. Grzybów nie należy myć

Prawda i Mit

Grzyby w prawie 90 procentach składają się z wody i są bardzo porowate, więc najlepiej jest je opłukać pod bieżącym strumieniem wody, nie zanurzając ich na dłużej. W przeciwnym razie wchłoną zbyt wiele wody i wypuszczą nadmiar płynu w przyrządzaną z ich udziałem potrawę. Szczególnie delikatne gatunki, takie jak kurki, borowiki czy boczniaki, można wyczyścić zwilżonym ręcznikiem papierowym albo specjalną szczoteczką do grzybów.

11. Kawa bezkofeinowa zawiera kofeinę

Prawda

Ale nie jest ona w stanie utrzymać kawosza na nogach przez całą noc. Podczas procesu dekofeinacji wyeliminowane zostaje około 97-99 procent kofeiny. Proces ten polega na trzymaniu ziarenek kawy w gorącej parze, a następnie w gorącej wodzie, co prowadzi do rozluźnienia struktur chemicznych. Wówczas filtr węglowy wyciąga z kawy kofeinę. Trochę tej substancji w ziarenkach jednak pozostaje. Jeśli Twój organizm jest na nią szczególnie wrażliwy, albo jeśli pijesz 6-10 filiżanek kawy bezkofeinowej dziennie, poczujesz efekt działania nawet tak niewielkiego stężenia. Jednak jedna porcja po kolacji nie powinna przeszkodzić Ci w wieczornym zaśnięciu.

12. Kawa szkodzi zdrowiu

Mit

Ale tylko, jeśli jest pita z umiarem –maksymalnie do 4 filiżanek dziennie. Według badań Harvard Medical School kawa pita w niewielkich ilościach, poza niezwykłymi walorami smakowymi, obniża dodatkowo ryzyko zachorowania na raka jelita grubego.

13. Piwo tuczy

Prawda

Ale nie dlatego, iż jest kaloryczne (100 gram piwa zawiera jedynie 40 kcal czyli mniej więcej tyle ile sok jabłkowy) – ale z powodu zawartych w nim estrogenów, które wspomagają odkładanie się tkanki tłuszczowej i powstawanie tzw. brzucha piwnego. Jednak nic straconego, po odstawieniu piwa w niedługim czasie zarówno brzuch piwny jak i powiększające się gruczoły piersiowe powinny zacząć znikać i przestaną być problemem.

14. Szpinak jest niezwykle bogaty w żelazo

Mit

Szpinak zawiera wprawdzie dużo białka, minerałów i witamin, dzięki czemu jest bardzo odżywczy. Natomiast przekonanie, że w szpinaku jest wyjątkowo dużo żelaza to mit. Szpinak składa się w 90% z wody, a żelazo stanowi zaledwie 3,5% jego masy. Szpinak nie zawiera więc więcej żelaza niż inne warzywa.

15. Najwięcej witaminy C wśród owoców zawiera cytryna

Mit

Wbrew pozorom ani cytryna ani pozostałe cytrusy nie są wcale najbardziej bogate w witaminę C. Najwięcej tej witaminy znajdziemy bowiem w owocach kiwi, dzikiej róży, czarnych porzeczkach i truskawkach.

16. Po odstawieniu od piersi niemowlę powinno pić mleko modyfikowane.

Prawda

Niemodyfikowane mleko krowie nadmiernie obciąża organizm dziecka białkiem i solami mineralnymi, co powoduje przeciążenie nerek. Mleko modyfikowane poddaje się takiej obróbce, by jak najbardziej przypominało pokarm kobiecy i odpowiadało potrzebom niemowlęcia. Jednak w przypadku zaobserwowania u malucha objawów uczulenia na mleko modyfikowane, należy skontaktować się z pediatrą w sprawie zmiany mieszanki na bezmleczną.

17. Twaróg to dobre źródło wapnia

Mit

Tak popularny w Polsce biały ser, jest najmniej wartościowym źródłem wapnia spośród przetworów mlecznych (94 mg w 100 g). W procesie produkcji twarogu większość tego cennego pierwiastka przechodzi do serwatki, która jest wylewana. Oznacza to, że dania sporządzane na bazie białego sera nie są tak wartościowe, jak się powszechnie sądzi. Warto wzbogacać je o mleko, jogurty, kefiry, maślankę czy żółty ser, który pod względem zawartości wapnia w 100 g produktu jest liderem wśród przetworów mlecznych (od 800 mg w serze Gouda, aż do 1380 mg w Parmezanie).

18. Oliwa przechowywana w lodówce traci wartości odżywcze

Mit

W lodówce oliwa jedynie mętnieje. Dzięki zawartości witaminy E w temperaturze pokojowej utlenia się ona wolniej niż olej, ale i tak po pewnym czasie jełczeje. W lodówce dłużej pozostaje świeża.

19. Oliwa nie tuczy

Mit

Podobnie jak olej – oliwa również tuczy. Jest jednak od niego o niebo zdrowsza dzięki dużej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych. Chroni układ krążenia i wspomaga przemianę materii. Oliwa jest niezbędnym składnikiem diet odchudzających, o ile nie przekracza się jej zalecanej dawki – łyżeczki dziennie.

20. Picie dużych ilości mleka chroni przed osteoporozą

Prawda i Mit

Stwierdzenie to dotyczy jedynie dzieci, dla których mleko to najlepsze źródło łatwo przyswajalnego wapnia. Inaczej sprawa wygląda w przypadku dorosłych. Zamiast mleka powinni oni pić mleczne produkty fermentowane, takie jak jogurty czy kefiry bogate w łatwiej przyswajalny wapń. Wapń zawierają  również orzechy, warzywa, suszone owoce i ryby (szczególnie małe  i tłuste – szprotki, sardynki), będące dodatkowo cennym źródłem witaminy D, która ułatwia proces wiązania wapnia w kościach.

21. Z diety odchudzającej należy całkowicie wyeliminować słodycze

Mit

Mnóstwo wyrzeczeń często prowadzi do frustracji i porzucenia diety. Dlatego łasuchy powinny pozwalać sobie na odrobinę przyjemności. Słodkości są dobrym źródłem energii, gdy jesteśmy zmęczeni lub przygnębieni. Niewielka dawka cukru ożywia i poprawia nastrój. Można bez obaw wygospodarować około 150 kalorii na codzienną porcję słodyczy. Odpowiada to małemu lodowi, kawałkowi gorzkiej czekolady lub niewielkiej porcji ciasta.

22. Dania typu fast food są szkodliwe

Prawda i Mit

W ogromnej większości szybkie dania są wysokokaloryczne, tłuste, mają mnóstwo cholesterolu, a przede wszystkim szkodliwych kwasów i sodu. Jednak wśród gotowych dań można znaleźć również produkty wartościowe pod względem odżywczym. Gdy brak nam czasu na domowy posiłek, lepiej zjeść niewielką przekąskę na mieście niż głodować. Wybierzmy jednak kanapkę z kurczakiem lub rybą i z warzywami. Unikajmy natomiast zapiekanek, frytek i dań smażonych w głębokim tłuszczu.